Manéh Mun Jadi Hiji-hijina Lalaki di Dunia

Peuting harita, Adnan keur diuk ngahuleng di luhur hateup imahna. Manéhna neuteup ka luhur, ka langit anu pinuh ku béntang. Angin peuting ngagelebug tiis pisan, ngusapan kulit, nyésakeun hawa anu nyéréd. Langit katingali lega jeung bébas, tapi haté Adnan karasa sempit pisan.

Manéhna ngalamun, mikiran naha hirupna téh bet karasa datar kieu. Unggal poé téh kitu wé, taya robahna: hudang, sakola, dahar, saré deui. Teu aya nu istiméwa. Adnan ngarasa hirupna téh kawas kaset diputer ulang. Manéhna hayang aya *gebrakan* anyar, hal anu bisa ngarobah *rutinitas* anu ngabosenkeun ieu.

"Naha hirup téh kudu kieu-kieu teuing?" géréntésna dina jero haté. "Naha kuring teu bisa jadi jalma anu béda ti batur? Anu *spésial*?" Dina haténa, aya kahayang anu ngagolak pisan: hayang jadi “anu lain” — hayang jadi jalma anu dipikanyaho, dihargaan, jeung diinget-inget ku saréréa. Manéhna hayang jadi *puseur perhatian*, hayang boga harti leuwih di dunya ieu. Tapi di hiji sisi, manéhna ogé ngarasa sieun. Sieun lamun kahayangna téh malah ngaruksak sagalana. Manéhna sieun ku parobahan anu bakal datang, tapi ogé ngarep-ngarep pisan.

Tengah peuting harita, nalika manéhna keur asyik ngalamun, kajadian hiji hal anu anéh pisan. Aya cahaya bodas ngagurilap, murag ti langit, lalaunan pisan, nepi ka eureun hareupeun Adnan. Angin anu tadina tiis, ayeuna karasa panas, kawas aya listrik anu ngalir dina hawa. Cahaya éta beuki lila beuki caang, nepi ka Adnan kudu nutupan panonna. Manéhna reuwas, bingung, tapi dina waktos anu sarua haténa geunjleung ku rasa panasaran.

Pas cahayana leungit, *ujug-ujug* aya saurang Aki-aki anu maké jubah bodas. Raraina pinuh ku kariput, siga geus ngalaman hirup mangabad-abad, tapi panonna seukeut pisan, tapi tenang, kawas nyimpen sagala rupa hikmah anu jero. Aki-aki éta nyarita ku sora anu lemes tapi kadéngé ngagema, saolah-olah sorana datang ti unggal juru dunya.

“Kuring téh Déwa anu ngajaga sagala kahayang manusa. Ayeuna, anjeun geus kapilih, Adnan. Anjeun meunang kasempetan pikeun ménta hiji paménta. Naon waé anu anjeun pikahoyong, bakal dikabulkeun.”

Adnan reuwas kacida. Jantungna ratug tutunggulan. Manéhna sadar, kasempetan emas kawas kieu moal datang dua kali. Dina sirahna, rupa-rupa kahayang ngadadak mucunghul: boga duit anu réa pisan tepi ka teu béak-béak, boga kakuatan anu hebat kawas jagoan dina komik, atawa hirup anu moal paéh-paéh. Tapi anu kaluar tina biwirna, malah hiji paménta anu matak héran.

“Abdi hoyong... hoyong janten hiji-hijina lalaki di dunya ieu!” ceuk Adnan, sorana rada geter tapi yakin pisan. Manéhna ngarasa yén ieu téh cara anu pangbenerna pikeun jadi *spésial* anu dipikahoyongna.

Déwa éta ngahuleng sakeudeung, neuteup ka Adnan ku beungeut anu campur aduk antara karunya jeung héran. Manéhna geus ningali jutaan kahayang, tapi ieu mah paménta anu béda. “Anaking,” ceuk Déwa, “ieu téh paménta anu gedé pisan balukarna. Dunya moal sarua deui. Sadaya kasaimbangan bakal leungit. Anjeun bener-bener yakin kana ieu kahayang?”

Adnan, anu dasarna rada ngeyel jeung sok panasaran, ngajawab tanpa mikir deui, “Abdi yakin! Éta pasti genah. Sadaya awéwé pasti ngan bakal ningali ka abdi wungkul. Abdi bakal jadi **Raja**na dunya.”

Déwa ngarénghap panjang, kawas nahan kasedih anu gedé. Manéhna sigana mikir, tapi ahirna ngabulkeun. “Lamun kitu, pek ayeuna rasakeun. Éta paménta anjeun.” Teu lila, curuk Déwa ngajentrék, cahaya bodas ngurilingan awak Adnan, nepi ka sadayana poék jeung ngadadak kasaréan. Adnan teu apal sabaraha lila manéhna teu sadar.

Isukna, Adnan hudang. Rasana anéh pisan. Hawa di sabudeureunana sepi taya sora. Manuk teu cék-cék, sora motor teu kadéngé, komo deui sora bapa-bapa ngopi di warung. Sora kahirupan sapopoé anu biasa manéhna déngékeun, geus leungit pisan. Naluri Adnan nyebutkeun, manéhna kudu kaluar.

Pas manéhna leumpang ka jalan, haténa beuki ngageter. Teu aya lalaki saurang-urang acan. Di warung, di pasar, di sawah, di hareupeun imah, di sakola — saréréa awéwé. Di jalan, di kantor, di tukangeun truk anu biasana disopiran ku lalaki, ayeuna awéwé anu nyopir. Di sakola ogé sarua: murid awéwé, guru awéwé, tukang *fotokopi* awéwé. Dunia anu dipikahayangna téh geus bener-bener datang.

Awalna, Adnan bungah pisan. Sadayana panon neuteup ka manéhna. Aya nu imut, aya nu reuwas, aya ogé anu neuteup bari héran. Manéhna ngarasa manéhna téh puseur dunya, *béntang* anu caang sorangan. Manéhna ngarasa geus meunang sagalana anu dipikahayang ti baheula, nyaéta jadi jalma anu *spésial*.

Tapi kabungahan éta teu lila. Teu lila, *béja* gedé kaluar dina tipi: “Sadaya lalaki di dunya leungit tanpa tapak. Ngan hiji anu nyésa — saurang budak SMA ti Banjar, namina Adnan Sya’ban Mubarok.” Berita ieu ngagunjeng dunya, ngarobah sagala *tatanan sosial* jeung *pulitik*.

Sanggeus éta, sagalana robah gancang pisan. Adnan dicokot ku pamaréntah, lain dibéré tahta karajaan. Manéhna dijaga ku pasukan awéwé anu *bersenjata* kumplit, sarta dinyatakeun salaku “aset anu pangpentingna pikeun masa hareup umat manusa.” Manéhna lain raja, tapi harta nagara.

Adnan nyangka manéhna bakal hirup kawas raja, dipuja-puja. Tapi kanyataanana jauh pisan. Manéhna diasupkeun ka hiji tempat rahasia di jero taneuh, fasilitas *ékspérimén* anu canggih. Tembokna bodas, lampuna caang tapi karasa tiis jeung *steril*, sarta unggal léngkahna diawasi ku *kamera CCTV* anu cicing.

Unggal poé, manéhna diawasi kawas sato langka. Denyut jantungna dicatet, getihna dicokot pikeun *uji lab*, dahareunana diatur *kalorina*, komo genetikna ogé diperiksa unggal waktu. Manéhna geus teu disebut deui “jalma”. Para élmuwan awéwé nyebut anjeunna **“spésimén”** atawa **“objék panalungtikan”**. Manéhna geus kaleungitan idéntitasna salaku manusa biasa.

Hirupna jadi *rutinitas* anu leuwih parah ti baheula. Isuk-isuk *uji lab*, beurang dahar kadaharan steril, peuting saré dina ranjang anu *steril* ogé. Sagala kabutuhanana disadiakeun, teu kurang saeutik-eutik acan, tapi haténa mah kosong. Manéhna hayang bebas, hayang hirup normal deui, hayang ngarasa *hirup* dina harti anu sabenerna, tapi sagalana aya dina kontrol jeung *prosedur*.

Lamun manéhna ménta *game* atawa buku biasa, jawabanna: “Moal bisa, éta ngaganggu *kaseimbangan psikologis* spésimén.” Lamun hayang kaluar: “*Résiko* leungit teuing gedé, masa hareup umat manusa aya dina panangan anjeun.” Lamun hayang ningali langit: “Langit moal méré hasil panalungtikan anu *signifikan*.”

Lila-lila, waktu téh karasa poho. Poé robah jadi minggu, minggu jadi bulan, bulan jadi taun. Dunya maju, téknologi beuki canggih. Umat awéwé bisa neruskeun turunan ngaliwatan Adnan kalayan bantuan téknologi. Dunya jadi stabil, geus teu aya deui *permusuhan* dumasar *gender*, tapi haté Adnan teu stabil pisan.

Hirupna kawas jarum jam anu muter waé tanpa tujuan anu jelas. Manéhna teu boga saha-saha pikeun ngobrol tina haté ka haté. Dokter awéwé anu datang ogé ukur nyarita anu formal pisan: “Kumaha damangna, spésimén Adnan?” “Siap pikeun *uji coba* genetik énjing?” “Hatur nuhun pikeun kontribusi anjeun anu teu ternilai.” Manéhna ngarasa teu boga deui **sasametan**.

Unggal peuting, nalika laboratorium poék, Adnan sok diuk di juru ranjangna, neuteup ka kaca leutik anu jadi hiji-hijina jandéla manéhna ka dunya luar. Manéhna ngabayangkeun deui kumaha angin tiis peuting di hateup imahna, sora jangkrik anu raraméan, jeung langit anu pinuh ku béntang. Sagala rupa anu saderhana, anu baheulana dibébénjokeun, ayeuna geus teu bisa dirasakeun deui.

Dina haténa, sora leutik sok ngaharewos: “Kuring mah hayang balik deui ka peuting harita, saméméh sagalana robah. Kuring hayang jadi budak biasa deui anu bosen ku *rutinitas*.” Tapi Déwa anu baheula datang, geus teu datang deui. Manéhna ayeuna ngarti, jadi anu *spésial* dina harti ieu téh lain kabungahan, tapi kurungan.

Waktu ngalir terus. Rambut Adnan mimiti bodas, kulitna beuki rorompok, tapi panonna tetep nyimpen kasedih jeung kahampaan anu jero pisan. Manéhna geus teu boga kahayang nanaon deui. Manéhna sadar, kadang anu disebut “kahayang anu panggedéna” téh, sabenerna “katukasan anu pangjerona.” Manéhna ayeuna ngarti, **hirup butuh batur, butuh kasaimbangan, butuh babaturan sapantar, lain ukur dipuja ku lawan jenis.**

Hiji peuting, nalika Adnan geus kolot pisan, manéhna nempo deui aya cahaya bodas di rohanganana. Panonna reuwas, haténa ngadégdég. Déwa éta datang deui. Jubahna sarua, panonna sarua, tapi ayeuna aya *kasedihan* dina rarayna. Déwa sigana ngarasa kaduhung.

“Anaking,” ceuk Déwa leuleus, “Kuring datang lain pikeun nyalametkeun anjeun, sabab paménta geus dikabulkeun. Tapi kuring datang pikeun nanyakeun hiji hal. Naon anu anjeun rasakeun ayeuna, sabagé lalaki pamungkas di dunya?”

Adnan neuteup lila pisan. Sorana serak. “Kuring ngarasa **sepi**, Déwa. Kuring meunang paménta kuring, tapi kuring kaleungitan sagalana. Kuring téh hirup, tapi teu hirup dina harti anu sabenerna. Kuring hayang bagja, tapi **moal aya kabagjaan anu sampurna lamun teu aya batur, Déwa. Moal aya harti lamun sorangan waé.**”

Déwa unggeuk lalaunan. “Manusa sok nyangka **Anugrah** téh datang dina bentuk paménta anu dikabulkeun. Padahal kadang, Anugrah anu sajati téh nyaéta nalika paménta éta *teu dikabulkeun* sarta anjeun masih bisa hirup normal. Anjeun ayeuna geus ngarti harti anu sabenerna tina Hirup Bersama.”

Cahaya bodas éta mimiti leungit. Déwa ngaleungit, ninggalkeun Adnan sorangan deui. Tapi ayeuna, panon Adnan teu deui neuteup ka kaca jandéla. Manéhna peureum, bari aya imut leutik dina biwirna. Imut anu karék datang sanggeus mangtaun-taun nandangan kasepian.

Taun-taun saterusna, dunya awéwé jadi dunya anu anyar. Taya deui lalaki, taya deui perang badag, tapi ogé taya deui **kasaimbangan** anu sampurna. Dina sababaraha muséum, aya potrét hiji jalma, lalaki anu pamungkas di bumi. Dina *katerangan* potrétna aya tulisan kieu:

“Kadang-kadang, jadi anu hiji-hijina téh lain Anugrah... tapi Katukasan anu teu aya watesna. Lalaki Ieu ngajarkeun urang harti yén manusa moal bisa hirup sorangan.”

Jeung di jero rohangan bodas anu geus kosong jeung teu dipaké deui, kasur anu biasa dipaké Adnan masih aya. Di dinya, dina témbokna, aya tulisan leutik anu dijieun ku getih ipis, kawas manéhna nulis ku curukna, saolah-olah ieu mangrupa *warisan* anu pangpentingna:

“Hirup mah teu kudu jadi anu hiji-hijina. Cukup jadi jalma anu nyaho kana harti hirup jeung harti kabersamaan.”