nini nu nyaah ka incuna

Di hiji kampung leutik di lembur Cikahuripan, caina masih hérang, hawa tiis, jeung tangkal-tangkal kai ngalambaian dina angin peuting. Di dinya cicing saurang nini anu dingaranan Nini Ijah, umur geus dalapan puluh taun. Sanajan umurna geus kolot, tapi haténa masih leuleus kawas cai di situ leutik tukangeun imahna.

Nini Ijah cicing sorangan di imah kai nu sederhana. Anak-anakna geus ngarasa dewasa, loba nu cicing di kota. Tapi aya hiji nu sok datang unggal minggu — nya éta incuna, Rara, budak awéwé umur dalapan taun, nu jadi kameumeutna Nini Ijah.

Unggal poé minggu isuk-isuk, Nini Ijah sok nyiapkeun sangu timbel, lauk asin, jeung sambel leutik di dapur. Teu lila, sora motor leutik ngagerem di hareupeun imah.

“Niiii...! Niiiniii! Rara datang!” ceurik sora budak tina luar.

Nini Ijah buru-buru kaluar bari maké kebaya lila jeung sarung batik. Nalika ningali Rara ngagabrug ti motor bari digandeng ku bapana, Nini langsung seuri, leungeunna muka jembar.

“Eh Rara, incu nini anu bageur geus datang!” pokna bari ngadeudeul pipi Rara.

“Nini, Rara kangen...” ceuk Rara bari nyium pipi nini.

Nini Ijah ngan seuri, tapi aya cai ngagentos dina panonna. “Nini ogé kangen, Rara. Nini sok inget Rara lamun nyieun sangu liwet, da Rara resep pisan ka liwet nini, nya?”

Rara ngahuleng, tuluy ngakak leutik. “Heeh Nini, sambel terasi Nini pangendeusna di dunya!”

Tuluy maranehna asup ka dapur, nyarengan asakan, jeung kadang-kadang Rara ngabantosan nguseup béas atawa ngumbah sayur. Nini Ijah sok nyaritakeun carita jaman baheula: kumaha anjeunna leutik, kumaha hirup di jaman karaharjaan, jeung kumaha anjeunna diajar sabar dina sagala hal.

“Rara, hirup téh ulah kaburu hayang jadi gedé. Dina hirup, anu panggeusna téh kanyaah jeung silih hormat. Duit mah bisa neangan, tapi waktu jeung kanyaah, moal bisa balik deui.”

Rara sok ngadéngékeun kalayan takwa. Kadang anjeunna teu ngarti sakabéhna, tapi sora lembut Nini sok masihan karasaeun tentrem.

Waktu terus ngaliwat. Rara beuki gedé, geus asup sakola SMP di kota. Waktu pikeun nganjang ka Nini jadi beuki saeutik. Kadang dua minggu sakali, kadang sabulan sakali. Tapi unggal datang, Nini sok nyiapkeun hal anu sarua: sangu liwet, lauk asin, jeung sambel terasi.

“Rara ayeuna jarang datang, nya, tapi henteu nanaon. Nu penting Rara sehat jeung rajin sakolana. Nini sok ngado’a ti dieu.”

“Heeh Nini, Rara sok inget Nini. Tapi loba PR...”

“Nya kitu, da hirup ogé loba PR-na, Rara. Tapi lamun urang sabar, sagalana bisa réngsé ku waktu.”

Tapi dina hiji waktu, Rara datang bari teuteupna béda. Anjeunna henteu sakitu sumangetna saperti biasa.

“Aya naon, Rara?” tanya Nini Ijah.

“Nini... Bapa jeung Mamah rék pindah ka Jakarta. Jadi Rara moal bisa datang ka dieu sering deui...”

Nini Ijah ngadéngé éta omongan, haténa nyut-nyutan. Anjeunna nyoba seuri.

“Heueuh, henteu nanaon. Rara kudu nurut ka kolot. Di Jakarta kudu ati-ati, nya. Ulah poho shalat, ulah poho maca do’a. Lamun inget Nini, maca surat Al-Fatihah ogé cekap.”

Rara nyérédet, nahan ceurik. “Rara bakal kangen pisan ka Nini...”

“Nini ogé, incu nini. Tapi kanyaah moal leungit sanajan jauh.”

Sabada éta, bulan-bulan lilir tanpa sora motor leutik di hareupeun imah. Nini Ijah jadi sering calik di saung tukangeun imah, nyawang jalan bari nyepeng sapotong kain nu Rara kungsi pake. Angin ngagelebug, daun garing ngapung, waktu karasa leuleus.

Kadang-kadang Nini nyarita sorangan. “Kapan Nini sok nyarita, Rara bakal jadi jalma nu hadé... ayeuna meureun maneh keur diajar di sakola, nya?”

Sakali waktu, aya surat datang. Surat éta dikirim ku Rara, tulisanna rada goyang tapi pinuh ku haté.

“Ka Nini nu paling Rara sayang,

Rara ayeuna geus kelas dua SMP. Di Jakarta loba pisan nu béda, tapi Rara sok inget imah Nini, dapur kai, jeung sambel terasi. Rara janji bakal balik pas libur panjang. Mugia Nini sehat terus. Rara bogoh ka Nini. - Rara.”

Nini Ijah ngusap surat éta bari ceurik. Anjeunna simpen di jero lemari kai, babarengan jeung foto leutik Rara waktu umur lima taun.

Waktu beuki ngalir. Umur Nini beuki nambahan, tanaga beuki lemah. Sakapeung anjeunna leungit pangrungu, sok teu ngadéngé lamun aya nu nelepon. Tapi unggal peuting, anjeunna sok ngado’a pikeun incuna.

“Ya Allah, jaga incu abdi di tempat jauh. Mugi anjeunna jadi budak nu hadé, nu nembongkeun kanyaah ka kolotna, jeung moal poho ka Nini nu leutik ieu.”

Dugi ka hiji poe, nalika panonpoé tilelep, sora mobil eureun di hareupeun imah. Ti dinya kaluar saurang nonoman rumaja nu make seragam SMA. Panonna herang, tapi aya cai nu ngagolér di pipina.

“Nini!”

Nini Ijah nu keur calik dina kursi goyang, ngangkat sirah lalaunan. Panonna rada samar, tapi nalika ningali raray éta budak, seuri sumebar di biwirna.

“Rara...? Ieu Rara, nya Allah, incu nini geus gedé pisan...”

Rara ngagabrug ka Nini, ngagolér dina pangkonanana bari ceurik.

“Rara datang, Nini. Rara kangen... Rara rék sakola deui di dieu.”

Nini ngan bisa ngusap sirah incuna. “Alhamdulillah, Nini moal nyalira deui ayeuna...”

Sora jangkrik nyambung jeung sora manuk nu geus siap reureuh. Wengi éta, dapur kai deui ngepul, aya bau liwet jeung sambel terasi nu ngagurilap dina lampu cempor. Dua generasi, dua jiwa, ngahiji deui dina kanyaah anu teu aya tungtungna.